|
Opublikowane: 08.10.2006 | Zaktualizowane: 01.02.2008
Autor: Tadeusz M. Nycz
Brak zdolności do pracy a przyczyna zewnętrzna wypadku przy pracy
W artykule omówiono problematykę przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy w aspekcie braku zdolności pracownika do wykonywanej pracy jako samoistnie przyczyny zewnetrznej zdarzenia wypadkowego.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
Problematyka wypadków przy pracy stanowi zagadnienia łączące kwestie stricte prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Szczególnie skomplikowany jest tryb postępowania w sprawie dochodzenia roszczeń związanych z wypadkiem przy pracy, dlatego każde rozstrzygnięcie sądowe w tym zakresie wydane zwłaszcza przez SN warte jest wnikliwej analizy.
W wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., I UK 192/05, Monitor Prawa Pracy 2006/5/269, SN stwierdził:
- W związku z ustanowionym w art. 229 § 4 K.p. zakazem dopuszczania pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego za zewnętrzną przyczynę wypadku można przyjąć dopuszczenie do pracy bez przeprowadzenia badań kontrolnych lub na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego po upływie terminu obowiązującego do przeprowadzenia tych badań albo w przypadku oczywistej błędności tego orzeczenia. O oczywistej błędności zaświadczenia lekarskiego można twierdzić tylko wówczas, gdy łatwo dostrzec jego wady lub braki, bez wnikania w zawartą w nim, zastrzeżoną dla lekarzy ocenę merytoryczną.
- W razie skierowania do pracy pracownika, u którego w kontrolnych badaniach lekarskich nie ujęto przeciwwskazania do jej wykonywania, a błędu tej oceny nie można ustalić bez wiadomości medycznych, stwierdzenie wypadku przy pracy wymaga ustalenia istnienia przyczyny zewnętrznej.
Sąd Najwyższy kontynuuje dotychczasową linię orzeczniczą, zgodnie z którą naruszenie dopuszczenia do pracy pracownika nie posiadającego orzeczenia o zdolności do pracy może stanowić przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy.
Podzielając ten pogląd jak słuszny, Sąd Najwyższy dokonuje jednak podziału stanu faktycznego na dwie odmienne okoliczności uzasadniające, bądź nie uzasadniającego uznania przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy.
Po pierwsze stwierdza, że znamiona przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy wyczerpie sytuacja, w której dopuszczenie pracownika do pracy doszło w braku w ogóle istnienia orzeczenia o zdolności do pracy.
W takim przypadku, w myśl art. 229 § 4 K.p. pracodawca ewidentnie narusza ustawowy zakaz zatrudniania, co w skutkach prawnych daje podstawę domniemania, że pracownik do pracy nie był zdolny, a skoro zaistniało zdarzenie powodujące uraz, to oznacza istnienie związku przyczynowo-skutkowego między dopuszczeniem do pracy niedozwolonej a zaistniałym urazem.
Z punktu widzenia nagłości takiego zdarzenia przyjąć trzeba, że każdego dnia wykonywania pracy przez pracownika naruszony był art. 229 § 4 K.p., toteż przesłanka nagłości zdarzenia została spełniona, w momencie zaistnienia negatywnego skutku zdrowotnego, czyli urazu.
Po drugie, SN uważa za przyczynę zewnętrzną zdarzenia wypadkowego przypadek, kiedy to pracownik posiadał zdolność do danej pracy orzeczoną przez właściwego lekarza, ale wydane orzeczenie lekarskie było w momencie wypadku przeterminowane, czyli nieaktualne.
Po trzecie, SN uważa, że przesłanka przyczyny zewnętrznej występuje także wówczas, gdy pracownik posiadał orzeczenie lekarskie o zdolności do wykonywania pracy, ale orzeczenie to było oczywiście błędne, bez konieczności wnikania w zastrzeżoną dla lekarzy ocenę medyczną.
Ten przypadek może zaistnieć w sytuacji np. wydania zaświadczenia o zdolności do pracy przez lekarza nieuprawnionego do wykonywania profilaktycznych badań lekarskich pracowników.
W powołanym rozstrzygnięciu Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że w razie skierowania do pracy pracownika, u którego w kontrolnych badaniach lekarskich nie ujęto przeciwwskazania do jej wykonywania, a błędu tej oceny nie można było ustalić bez wiadomości medycznych, stwierdzenie wypadku przy pracy wymaga ustalenia przyczyny zewnętrznej.
Uzasadniając ten ostatni pogląd, Sąd Najwyższy uznał, że aby przyczyną wypadku przy pracy mógł być sam fakt dopuszczenia pracownika do pracy, pracodawca musi wiedzieć, że pracownik jest osobą do pracy niezdolną.
Przesłankę tej wiedzy spełnia sytuacja braku orzeczenia, przeterminowania orzeczenia, bądź oczywistej jego wadliwości. Błędne natomiast orzeczenie o zdolności pracownika do pracy, za co ponosi odpowiedzialność lekarz, nie spełnia tej przesłanki, jeśli jego błędność nie ma charakteru oczywistego.
Z zaprezentowanym ostatnim poglądem nie sposób się zgodzić.
O ile poprawne jest kwalifikowanie bezpodstawnego dopuszczenia do pracy jako samoistnej przyczyny wypadku przy pracy, o tyle odmowa uznania wypadku tylko z tego powodu, że wydane zaświadczenie o zdolności do pracy było z medycznego punktu widzenia błędne, nie daje podstaw do takiej kwalifikacji, wobec tego, iż pracodawca nie był świadom tej okoliczności – nie jest uzasadnione.
Przeciwko takiemu twierdzeniu przemawia szereg istotnych okoliczności.
Profilaktyczne badania lekarskie pracowników mają na celu przeciwdziałanie nieprawidłowemu postępowaniu pracodawcy w zakresie dopuszczenia pracownika do pracy. System badań profilaktycznych może przeciwdziałać szkodliwemu wpływowi warunków pracy na zdrowie pracownika, ale oczywiście nie zawsze musi.
Wynika to stąd, że jeśli pracownik uzyska np. zdolność do pracy na rok, to nie musi oznaczać jego rzeczywistej zdolności do pracy po upływie np. połowy tego okresu, gdyż na zdolność psychofizyczną pracownika do pracy, wpływ mają różne okoliczności.
Niemniej jednak słusznie uznaje się, że brak dopełnienia obowiązków w zakresie profilaktycznych badań lekarskich w następstwie czego doszło do urazu, stanowi samoistną przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy.
W tych warunkach, naruszanie art. 229 § 4 K.p. stanowi oczywiste domniemanie, iż pracownik został bezprawnie, a więc bezpodstawnie z medycznego punktu widzenia, dopuszczony do pracy, zatem uraz jest następstwem takiego dopuszczenia.
W przypadku natomiast orzeczenia o zdolności do pracy jest formalnie poprawnego, jednakże gdy jego treść jest z medycznego punktu widzenia błędna, SN takiej sytuacji nie kwalifikuje jako przyczyny zewnętrznej zdarzenia wypadkowego, uznając że wówczas musi zaistnieć dla uznania wypadku jakaś inna przyczyna zewnętrzna.
W takim rozumowaniu brak jest dostatecznych przesłanek dla poparcia prezentowanej tezy. Sąd Najwyższy uważa, że o fakcie oczywistej błędności orzeczenia dopuszczającego pracownika do pracy, pracodawca musi wiedzieć.
Oznacza to, że podmiot zatrudniający jest świadom błędnego dopuszczenia pracownika do pracy. Rozważmy jednak przypadek odmienny, otóż pracodawca nie jest świadomy tego, że pracownikowi nie wolno wyjeżdżać w podróż służbową, przy założeniu takiego zapisu w karcie leczenia pacjenta, przy czym lekarz uprawniony sporządzając orzeczenie przez pomyłkę zapomina dopisać zastrzeżenie w wystawionym orzeczeniu o zdolności do pracy.
W następstwie niewłaściwych, niedopuszczalnych zdrowotnie warunków egzystencji pracownika, a więc normalnych warunków, które dla przeciętnego pracownika nie stanowią przeciwwskazania, dochodzi od urazu w postaci zawału serca.
Mamy zatem taką sytuację, że pracownik nie powinien pracować w terenie, pracodawca nieświadomy tego faktu wysyłał go na delegacje, w następstwie czego doszło do zawału serca i SN uważa, że nie było wypadku przy pracy. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić.
Dla celów uznania zdarzenia za wypadek przy pracy muszą zaistnieć, oprócz urazu, trzy okoliczności, a mianowicie:
- zdarzenie nagłe,
- spowodowane przyczyną zewnętrzną,
- pozostające w związku z pracą.
Zarówno przesłanka nagłości zdarzenia, jak i przyczyny zewnętrznej ma charakter obiektywnego wystąpienia i dla jej zaistnienia świadomość po stronie pracodawcy nie ma żadnego znaczenia.
Można oczywiście rozdzielić skutki prawne dwóch stanów faktycznych.
Pierwszy, to taki kiedy pracodawca wbrew art. 229 § 4 K.p. dopuszcza pracownika do pracy, naruszając ten przepis, co może stanowić niezależnie od odpowiedzialności ubezpieczeniowej z tytułu wypadku przy pracy, także odpowiedzialność pracodawcy o charakterze deliktowym, czyli odpowiedzialność pozaubezpieczeniową.
Druga sytuacja polega na tym, że pracodawca dopuszcza pracownika do pracy niedozwolonej z medycznego punktu widzenia i czyni to w sposób nieświadomy. Odpowiedzialność deliktowa może w tej sytuacji obciążać lekarza wystawiającego orzeczenie o zdolności do pracy.
Okoliczność ta nie ma i nie może mieć jednak żadnego znaczenia dla celów zaistnienia przyczyny zewnętrznej zdarzenia, polegającej, de facto, na dopuszczeniu pracownika do pracy, do której wykonywania nie powinien być dopuszczony.
Z punktu widzenia zaistnienia przyczyny zewnętrznej w postaci dopuszczenia pracownika do pracy niedozwolonej medycznie – jak widać – świadomość po stronie pracodawcy nie ma żadnego znaczenia.
Drugi, znacznie ważniejszy argument, polega na tym, że przyjmując tezę SN za słuszną sankcjonujemy formalną ochronę pracownika w stosunkach pracy, a eliminujemy ochronę opartą na przesłankach materialnych.
Szeroko pojęta ochrona pracownika w czasie zatrudnienia wymaga spełnienia szeregu wymagań, których konstrukcja z pozoru może być oceniana jako formalna. Jednakże wymagania formalne zmierzają, zgodnie z ratio legis ustawodawcy, do rzeczywistej, czyli materialnej ochrony zdrowia i życia pracownika.
Wypada w tym miejscu przypomnieć, że przekształcenia normatywne przepisów prawa pracy, a w ślad za tym także wykładnia, ewoluują od 1990 r. w kierunku traktowania pracownika w stosunkach pracy jako rzeczywistego podmiotu, któremu przysługuje pełnia praw, w każdym przypadku naruszeń prawa względem niego (por. T. Nycz „Znaczenie wejścia Polski do UE dla bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracownika - wybrane zagadnienia”, Monitor Prawa Pracy z 2004 Nr 5 str. 132 i nast.)
Ubezpieczenie wypadkowe wynikające z ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144, z późn. zm. oraz z 2002 r. Nr 78, poz. 713), jak również z przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 października 2002 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm. oraz z 2005 r. Nr 164, poz. 1366) – ma na celu stworzenie systemu ochronnego niosącego pomoc pracownikom, którzy ulegli wypadkom przy pracy lub doznali choroby zawodowej.
Ratio legis tych ustaw polega na objęciu ubezpieczeniem wszystkich wypadków zaistniałych w czasie zatrudnienia, pod warunkiem wyczerpania znamion definicyjnych wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, czyli po spełnieniu wymaganych okoliczności faktycznych.
Niektóre z tych okoliczności, jak formalny brak orzeczenia o zdolności do pracy mogą, już z formalnego punktu widzenia wyczerpywać pojęcie przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy, jeżeli pracodawca wbrew oczywistemu ustawowemu zakazowi dopuścił pracownika do pracy, do której wykonywania pracobiorca nie posiadał formalnego orzeczenia lekarskiego.
Rozciągnięcie ochrony ubezpieczeniowej na takie formalne naruszenia prawa jest w pełni uzasadnione, bez potrzeby badania rzeczywistego stanu zdrowia pracownika.
Rozumowanie jednak odwrotne, polegające na tym, że dopuszczenie pracownika do pracy niedozwolonej na podstawie błędnego z medycznego punktu widzenia orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania danej pracy – nie da się obronić żadnymi logicznymi argumentami.
Przesłanka świadomości pracodawcy w zakresie dopuszczenia pracownika do pracy niedozwolonej może mieć jedynie znaczenie w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy, czyli w zakresie odpowiedzialności pozaubezpieczeniowej.
Okoliczność ta nie eliminuje jednak faktu, iż pracownik został dopuszczony do pracy niedozwolonej, co w konsekwencji spowodowało uraz, zatem mamy do czynienia z przyczyną zewnętrzną i tym samym z wypadkiem przy pracy.
Odpowiedzialność ubezpieczeniowa z tytułu wypadku przy pracy ma bowiem charakter obiektywny i nie jest w żadnym razie wynikiem wyłącznie formalnych naruszeń prawa.
Właśnie z uwagi na zmianę podejścia ustawodawcy do szeregu instytucji prawa pracy, poprzez pryzmat podmiotowego, a nie przedmiotowego traktowania pracownika, teza odmienna nie znajduje uzasadnienia.
Analizując przesłankę przyczyny zewnętrznej, polegającej na samym fakcie dopuszczenia pracownika do pracy niedozwolonej, zwrócić trzeba uwagę, że z materialnego punktu widzenia definicji wypadku przy pracy nie ma to żadnego znaczenia.
Elementy składowe wypadku przy pracy są zbudowane w ten sposób, że wymagają zaistnienia określonych zdarzeń, bez względu na świadome uczestnictwo pracodawcy w tych zdarzeniach.
Z tego względu forsowanie tezy przeciwnej, de lege lata, nie znajduje żadnego uzasadnienia i jest wykładnią bezpodstawnie ograniczającą uprawnienia pracownicze.
Reasumując, uznać trzeba, że brak zdolności pracownika do wykonywania określonej pracy w danych warunkach stanu faktycznego może opierać się zarówno na przesłance formalnej w postaci deliktu pracodawcy, przejawiającego się w bezprawnym dopuszczeniu pracownika do pracy wbrew albo przy braku orzeczenia o zdolności do pracy.
Przesłanka przyczyny zewnętrznej zaistnieje także wówczas, gdy mimo formalnie poprawnego orzeczenia o zdolności do wykonywania określonej pracy, okaże się z medycznego punktu widzenia, że zaświadczenie to było błędne, gdyż warunki pracy w rzeczywistości były niedopuszczalne dla pracownika z uwagi na jego faktyczny stan zdrowia.
W obu przypadkach zaistnieje samoistnie przyczyna zewnętrzna wypadku przy pracy w postaci dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiadał on zdolności, czy to rzeczywistej, czy to formalnej.
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
