|
Opublikowane: 11.06.2009
Autor: Tadeusz M. Nycz
Godziny nadliczbowe kadry kierowniczej – część 2
Artykuł kontynuuje problematykę dotyczącą wykonywania przez kadrę kierowniczą pracy w godzinach nadliczbowych z uwzględnieniem przysługujących z tego tytułu rekompensat.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
W pierwszej części cyklu skomentowałem zakres podmiotowy art. 1514 K.p. Teraz przejdę do omówienia zasad zatrudniania kadry kierowniczej w godzinach nadliczbowych. Zważywszy na to, że wskazany przepis wyłącza jedynie prawo kadry kierowniczej do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, to oznacza, że pozostałe regulacje dotyczące tej problematyki do tej kadry kierowniczej znajdują zastosowanie.
W konsekwencji dopuszczalność pracy w godzinach nadliczbowych kadry kierowniczej rządzi się powszechnymi zasadami. Wobec tego kierownicy mogą pracować w godzinach nadliczbowych jedynie w razie konieczności.
Gramatycznie użyte przez ustawodawcę słowa „w razie konieczności” korespondują z art. 151 § 1 pkt 1 K.p., w którym jest mowa o konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. Nie można jednak wykluczyć także szczególnych potrzeb pracodawcy, gdyż ustawodawca posłużył się zwrotem niedookreślonym na temat konieczności, co można tłumaczyć jako łączne przesłanki z art. 151 § 1 K.p.
Stosowanie do kadry kierowniczej przesłanki konieczności wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych oznacza, że nie jest dopuszczalne wykonywanie takiej pracy bez zaistnienia określonych przesłanek, a tym bardziej w sposób systematycznie stały.
Panujące poglądy dotyczące zatrudnienia kadry kierowniczej w tzw. nienormowanym czasie pracy są z gruntu niewłaściwe, co oznacza, że stałe wykonywanie takiej pracy nadliczbowej jest prawnie niedopuszczalne.
Niezależnie od tego, że kadra kierownicza może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych jedynie przy zaistnieniu przesłanki wskazanej w art. 151 § 1 K.p., to jednak rozmiar tej pracy nie może przekraczać powszechnych wielkości.
Oznacza to, że kadra kierownicza objęta jest limitami pracy w godzinach nadliczbowych, o których mowa w art. 151 § 3 i § 4 K.p. Podobnie jak pracownik szeregowy, także osoba na stanowisku kierowniczym, o której mowa w art. 1514 K.p., ma prawo odmówić pracy w godzinach nadliczbowych poleconej z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli rozmiar tak świadczonej pracy przekroczy dopuszczalny limit roczny.
Odnosząc się zatem do przypadków powierzania pracownikom na stanowiskach kierowniczych takiego rozmiaru zadań, które nie są możliwe do wykonania w normalnym czasie pracy, uznać trzeba tego rodzaju praktyki za niedopuszczalne.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga kwestia dodatków funkcyjnych dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych, które są przyznawane w przypadkach przewidzianych w przepisach regulujących zasady wynagradzania, a w pozostałych przypadkach wynikają często z ustalonych zwyczajów.
Przyznany osobie zatrudnionej na stanowisku kierowniczym dodatek funkcyjny, który nie wynika z przepisów będących źródłami prawa pracy, nie może być w żadnym razie utożsamiany z ekwiwalentem za pracę świadczoną w godzinach nadliczbowych.
Takiej zależności nie można wywodzić z żadnych przepisów prawa pracy, gdyż ów dodatek stanowi wynagrodzenie za uciążliwości i charakter pracy na stanowisku kierowniczym, związany z potrzebą posiadania określonych predyspozycji do kierowania pracą innych.
Zdarzają się oczywiście przypadki braku takiego składnika wynagrodzenia mimo pełnionej funkcji kierowniczej, ale zróżnicowanie to nie może być poczytywane jako wpływające na obowiązek stałego wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych.
Innymi słowy kierownik wyodrębnionej komórki organizacyjnej zakładu pracy może być zatrudniony w godzinach nadliczbowych, tak jak szeregowy pracownik, jedynie w razie konieczności, a zatem zupełnie wyjątkowo, czyli w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 151 § 1 K.p. Przepis ten nie został bowiem w stosunku do kadry kierowniczej wyłączony.
Do kadry kierowniczej, z wyjątkiem pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy, stosuje się ogólne zasady dotyczące ewidencjonowania ich czasu pracy. Oznacza to, że wykonywana przez kierowników praca w godzinach nadliczbowych, choć zasadniczo niewynagradzana, musi być odnotowywana w ewidencji czasu pracy.
Wynika to z postanowień art. 149 § 2 K.p., który wyłącza obowiązek ewidencjonowania godzin pracy jedynie w stosunku do pracowników zarządzających zakładem w imieniu pracodawcy oraz w stosunku do pracowników otrzymujących ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych.
Zgodnie z art. 149 § 1 K.p. ewidencję czasu pracy prowadzi się, co prawda, dla celów ustalania wynagrodzenia za pracę, jednakże wskazuje ona także na realizację przez pracodawcę szeregu obowiązków z zakresu problematyki czasu pracy, w ramach takich instytucji jak prawo do wypoczynku dobowego, czy tygodniowego.
Bez prowadzenia ewidencji czasu pracy przepracowanego przez kierownika w godzinach nadliczbowych nie byłoby możliwe ustalenie, czy w danej dobie, czy też w tygodniu korzystał odpowiednio z odpoczynku dobowego lub tygodniowego.
Na marginesie należy zauważyć, że pracownicy zarządzający zakładem pracy w imieniu pracodawcy mają też prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego, choć w niektórych przypadkach może on ulec ograniczeniu, generując jednak następnie prawo do odpoczynku równoważnego.
Z tego względu także w stosunku do pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy wydaje się, że ewidencja czasu pracy powinna być prowadzona. Kolejnym argumentem wskazującym na taki sposób postępowania są okoliczności występujące zupełnie wyjątkowo, ale bardzo znamienne w skutkach prawnych przede wszystkim dla każdego pracownika.
Mam tu na myśli zdarzenia wywołujące wypadki przy pracy. Podstawową okolicznością rzutującą na uznanie danego zdarzenia za wypadek przy pracy jest ustalenie, czy w chwili jego zaistnienia pracownik był, czy nie był w pracy.
Elementem wskazującym na to, czy pracownik wykonywał pracę, w tym pracę w godzinach nadliczbowych, jest prowadzona ewidencja czasu pracy, gdyż przepisy prawa pracy nie przewidują w tym zakresie jakichś innych wymagań, choćby z zakresu problematyki bhp.
Potencjalna możliwość zaistnienia takiego zdarzenia, analizowana pod kątem każdego pracownika i jego sytuacji prawnej, nie daje jakichkolwiek podstaw do dokonywania dyferencjacji, gdyż takie różnicowanie byłoby sprzeczne z zasadą równych praw z tytułu wykonywania takich samych obowiązków (art. 112 K.p.).
W zakresie odpowiedzialności za wypadki przy pracy i choroby zawodowe tak ubezpieczeniowej, jak i pozaubezpieczeniowej, zasadniczo pozycja prawna każdego pracownika w aspekcie prawa dochodzenia z tego tytułu roszczeń winna być jednakowa, gdyż brak jest przesłanek uzasadniających różnicowanie sytuacji prawnej.
W każdym bądź razie taką przesłanką różnicującą nie może być zajmowane w strukturze zakładu pracy stanowisko pracy, ponieważ tak ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm.), jak i przepisy działu X Kodeksu pracy nie dają ku temu jakichkolwiek uzasadnień.
Podsumowując omówione zagadnienia, można uznać, że zasadniczo pracodawca powinien co najmniej w odpowiedni sposób ewidencjonować pracę w godzinach nadliczbowych, nawet tych pracowników w stosunku do których art. 149 § 2 K.p. zwalnia go z tego obowiązku.
Powinność ta z systemowego punktu widzenia, oceniając stan prawny od strony problematyki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracownika oraz następczych zdarzeń o charakterze wypadkowym, wymaga zabezpieczania przez pracodawcę odpowiednich dowodów potwierdzających fakt wykonywania pracy przez pracownika, w czasie której doszło do wypadku.
De lege ferenda (w świetle prawa przyszłego) ustawodawca powinien dokonać stosownej nowelizacji art. 149 § 2 K.p. w kierunku dostosowania go do potrzeb zapewniania dowodów wykonywania pracy przez wszystkich bez wyjątku pracowników, gdyż tego wymaga potrzeba dowodowa na wypadek zaistnienia zdarzeń wypadkowych.
Należy zwrócić też uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, iż pracownik zatrudniony na stanowisku kierowniczym nie jest pozbawiony prawa do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli w okolicznościach stanu faktycznego wykonywał tę pracę w sposób stały, czy systematyczny (por. wyrok SN z dnia 8.06.2004 r. III PK 22/04, OSNP 2005/5/65).
Na okoliczność tych faktów muszą rzecz jasna istnieć określone dowody. Zważywszy zaś, że zasada ryzyka podmiotu zatrudniającego obciąża pracodawcę, to podmiot zatrudniający winien posiadać stosowne dowody potwierdzające rozmiar zatrudnienia danego kierownika w godzinach nadliczbowych.
Trudno bowiem znaleźć usprawiedliwienie na to, że pracodawca będzie systematycznie zobowiązywał kadrę kierowniczą do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych i – nie prowadząc jednocześnie ewidencji tej pracy – spowoduje poważne utrudnienia dla pracownika w zakresie dochodzenia z tego tytułu roszczeń o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
Taki stan mógłby być poczytany jako zakamuflowane ukrywanie pracy w godzinach nadliczbowych i sprzyjanie obejściu obowiązku zapłaty wynagrodzenia za systematycznie wykonywaną pracę w godzinach nadliczbowych, co, rzecz jasna, nie może być zamiarem racjonalnego ustawodawcy.
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
