|
Opublikowane: 18.02.2006 | Zaktualizowane: 01.02.2008
Autor: Tadeusz M. Nycz
Prawo do dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące obowiązku pracodawcy udzielenia dnia wolnego w przypadku niewykorzystania przez pracownika dnia wolnego od pracy udzielonego za przepracowaną niedzielę lub święto.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
Na tle art. 15111 K.p. trzeba rozróżnić dwa pojęcia, a mianowicie udzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, od niewykorzystania takiego dnia z przyczyn dotyczących oczywiście wyłącznie pracownika.
Pracodawca ma obowiązek udzielić dnia wolnego, czyli określić ten dzień wolny w harmonogramie czasu pracy, względnie wyznaczyć go we właściwym terminie w razie dorywczej pracy w te dni. Oczywiście tak wyznaczony dzień wolny już uprawnia pracownika do jego wykorzystania, bez jakichś dalszych uzgodnień.
Z uwagi na to, że przepracowanie niedzieli albo święta stwarza stan nabycia przez pracownika prawa do dnia wolnego w zamian, wobec tego np. choroba pracownika w dniu wyznaczonym jako wolny za pracę w niedzielę powoduje, że dzień wolny jest niewykorzystany i powinien być udzielony w terminie późniejszym.
W przypadku niewykorzystania dnia wolnego za pracę w niedzielę, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy. Jeżeli nie ma możliwości udzielenia dnia wolnego w tym terminie, wówczas pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w niedzielę.
Należy przy tym zaznaczyć, że dodatek ten jest niezależny od dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, przysługującego z mocy art. 1511 § 1 K.p. Może się zdarzyć tak, że pracownikowi będzie przysługiwał dodatek 50% z tytułu przepracowania godzin nadliczbowych w niedzielę, zgodnie z przyjętym harmonogramem.
Następnie z powodu choroby pracownik nie wykorzysta dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę, a nie będzie możliwości udzielenia tego dnia do końca okresu rozliczeniowego, gdyż stosunek pracy ustanie.
W takim przypadku z tytułu nieudzielenia dnia wolnego w zamian, pracownikowi będzie przysługiwał 100% dodatek za każą godzinę pracy w tę niedzielę, niezależnie od normalnego wynagrodzenia i dodatku 50% z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
Należności te przysługują z dwóch niezależnych tytułów, na co wskazuje także uchylenie dotychczasowej treści art. 134 § 2 K.p. - w brzmieniu do 31.12.2003 r.. Pierwszy tytuł to wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 1511 § 1 K.p.) a drugi tytuł to niewykorzystanie dnia wolnego za pracę w niedzielę lub w święto, należny na podstawie art. 15111 § 3 K.p.
Niemożliwość udzielenia dnia wolnego za pracę w święto należy rozumieć w sposób obiektywny. To znaczy, przykładowo, pracownik jest chory i wobec tego nie ma możliwości udzielenia mu do końca okresu rozliczeniowego dnia wolnego. Niemożliwość udzielenia dnia wolnego nie może być okolicznością leżącą po stronie pracodawcy, np. pracodawca nie może tłumaczyć nieudzielenia dnia wolnego spiętrzeniem prac i potrzebą pracy w godzinach nadliczbowych.
W przypadku dnia wolnego w zamian za pracę w świętoustawodawca dokonał zmiany w stosunku do stanu prawnego obowiązującego do dnia 31.12.2003 r. poprzez przyznanie pracownikowi prawa do dnia wolnego w zamian, który ma być udzielony przez pracodawcę do końca okresu rozliczeniowego, w którym święto przepracowane przypadało.
Poprzednio kwestia ta zależała od pracodawcy, który mógł udzielić dnia wolnego albo zapłacić wynagrodzenie wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych. Rozwiązanie zobowiązujące pracodawcę do udzielenia dnia wolnego za pracę w święto jest w pełni słuszne, gdyż tym samym dzień będący świętem będzie rzutował na prawo pracownika do wypoczynku.
Może się zdarzyć, że udzielony dzień wolny w zamian nie zostanie wykorzystany, np. z uwagi na nieobecności w pracy z powodu choroby, wówczas pracownikowi przysługuje prawo do dodatku 100% za każdą godzinę pracy w święto. Dodatek ten jest, tak samo jak w przypadku niedzieli, niezależny od prawa pracownika do wynagrodzenia za pracę i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, przysługującego z tytułu przepracowanego święta na podstawie art. 1511 § 1 K.p.
Prezentowane są poglądy jakoby pracownik nie nabywał prawa materialnego do dnia wolnego od pracy w przypadku wcześniejszego przepracowania niedzieli lub święta. Dotyczy to stanów faktycznych, w których pracodawca udzielił pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracę w niedziele lub święto, jednakże dzień ten nie został wykorzystany.
Przykładowo, ze względu na wyjątkowe potrzeby pracodawcy, pracownik pracował np. w dniu 30 października 2005 r., za co otrzymał dzień wolny od pracy 2 listopada 2005 r. Jednakże od dnia 2 do 7 listopada 2005 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby i dlatego ten dzień wolny udzielony w zamian za przepracowana niedziele nie został wykorzystany.
Na tle takich sytuacji, głoszone są poglądy jakoby pracownikowi nie przysługiwał dzień wolny w zamian w związku z niewykorzystaniem dnia 2.11.2005 r. Zaprezentowana wykładnia jest oczywiście błędna, gdyż pozostaje w sprzeczności z gramatycznym brzemieniem art. 15111 § 2 K.p.
Po pierwsze, w art. 15111 § 2 K.p. istnieje wyraźny zapis stanowiący, co następuje: „Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości udzielenia takiego dnia wolnego od pracy w tym terminie – dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511§ 1 pkt 1, za każda godzinę pracy w niedzielę”.
Z tego gramatycznego zapisu ustawodawcy, jasno wynika, że może wystąpić sytuacja w której pracodawca udzieli dnia wolnego w zamian, w terminie 6 dni kalendarzowych, lecz ten dzień nie zostanie przez pracownika wykorzystany. Mamy więc do czynienia z przyczynami leżącymi po stronie pracownika, w szczególności taką jak choroba.
Jeśli z powodu choroby pracownik nie wykorzysta dnia wolnego udzielonego w zamian za przepracowaną niedzielę, to pracodawca musi udzielić mu dnia wolnego w terminie do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy, w którym przepracowana niedziela wystąpiła, chyba, że nie jest to możliwe.
Po drugie, nie można zasadnie twierdzić, że pracodawca, który w naszym przypadku udzielił w dniu 2 listopada 2005 r., dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę, który to dzień nie został wykorzystany przez pracownika z powodu choroby – miałby być uwolniony od dalszych powinności, bowiem te obowiązki są wyraźnie zapisane w art. 15111 § 2 K.p.
Tworzący taką wykładnię, musieliby wyjaśnić rozumienie art. 15111§ 2 K.p., gdyż zakładając poprawność ich kierunku wykładniowego, w rzeczywistości przepis ten byłby zbędny. Wskazana interpretacja jest więc klasycznym przykładem zmiany prawa przy pomocy błędnej wykładni, co jest oczywiście niedopuszczalne.
Po trzecie, nieporozumienie być może wynika stąd, że zwrot „jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie...” tłumaczy się błędnie jako niemożliwość wykorzystania z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Na przykład, pracodawca udzielił dnia wolnego w zamian 2 listopada 2005 r. a następnie w tym dniu pracownika zatrudnił.
Taki przypadek jest oczywiście prawnie niedopuszczalny, a poza tym wskazanego zwrotu nie można tłumaczyć jako niemożliwości wykorzystania dnia wolnego z przyczyn dotyczących pracodawcy. Pracodawca bowiem, realizując swój obowiązek musi udzielić dnia wolnego w zamian, chyba, że jest to niemożliwe. Jeśli pracodawca udzieli takiego dnia wolnego w zamian, to jego niewykorzystanie może wynikać jedynie z okoliczności leżących po stronie pracownika.
Czym innym jest niemożliwość udzielenia dnia wolnego w zamian i gdyby o to ustawodawcy chodziło wówczas użyłby dwukrotnie takiego zwrotu a nie dwóch odmiennych sformułowań.
Zważyć trzeba, że w samym art. 15111 § 2 K.p. ustawodawca używa dwóch odmiennych zwrotów:
- w razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego...
- jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie...
i zwroty te muszą mieć inne znaczenie, co wynika jednoznacznie z ich różnego gramatycznego brzemienia.
Brak możliwości może polegać na tym, że pracownik otrzymał nie planowane z góry polecenie przepracowania niedzieli, stanowiącej ostatni dzień jego zatrudnienia i stąd nie było możliwości udzielenia pracownikowi wolnego dnia w zamian za przepracowaną niedzielę.
Brak możliwości wykorzystania, może polegać na tym, że pracownikowi udzielono dnia wolnego za pracę w niedzielę, w następujący po nim poniedziałek, jednakże po przepracowanej niedzieli, pracownik rozchorował się, otrzymując zwolnienie lekarskie np. na 6 dni i dlatego zaistniała niemożliwość wykorzystania przez niego udzielonego wcześniej dnia wolnego w zamian za przepracowaną niedzielę.
Reasumując, zarówno gramatyczna jak i systemowa wykładnia art. 15111 § 2 K.p. jednoznacznie wskazuje, że w podanym przypadku, pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi innego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy a jeśli udzielenie dnia wolnego nie będzie możliwe, wówczas musi zapłacić za każdą godzinę pracy w niedzielę 100% dodatek.
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
