Skrócenie okresu wypowiedzenia a zasiłek dla bezrobotnych

Jaki okres wypowiedzenia przysługuje po 9 latach pracy?

Jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy przez 9 lat na podstawie umowy o pracę, okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące. Wynika to z art. 36 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym przy zatrudnieniu trwającym co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony albo nieokreślony wynosi właśnie 3 miesiące.

Przy likwidacji stanowiska pracy najczęściej mamy do czynienia z wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika. To ważne, ponieważ sposób zakończenia umowy ma znaczenie przy ocenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Czy pracownik może zrezygnować z okresu wypowiedzenia?

Pracownik nie powinien jednostronnie "rezygnować" z okresu wypowiedzenia, jeżeli zależy mu na bezpiecznym uzyskaniu zasiłku. Po wypowiedzeniu umowy strony mogą natomiast ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy. Takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy, czyli jeżeli wypowiedzenie złożył pracodawca, nadal pozostaje to rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem przez pracodawcę.

W praktyce warto dopilnować, aby dokument wyraźnie wskazywał, że chodzi o wcześniejszy termin rozwiązania umowy po wypowiedzeniu, a nie o nowe porozumienie rozwiązujące umowę. Jeżeli pracownik podpisze klasyczne porozumienie stron bez wskazania przyczyny po stronie zakładu pracy, urząd pracy może potraktować sprawę mniej korzystnie.

Podobne znaczenie ma prawidłowe udokumentowanie zakończenia zatrudnienia. W powiązanym materiale omówiono temat: skrócony okres wypowiedzenia a świadectwo pracy.

Porozumienie po wypowiedzeniu a porozumienie rozwiązujące umowę

Trzeba rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza to porozumienie zawarte już po wypowiedzeniu, w którym strony ustalają tylko wcześniejszą datę rozwiązania umowy. Takie porozumienie jest dopuszczalne na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy i nie zmienia trybu rozwiązania umowy.

Druga sytuacja to rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. W ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia przewidziano, że co do zasady osoba, która rozwiązała ostatni stosunek pracy na mocy porozumienia stron, nie uzyskuje zasiłku od dnia rejestracji. Zasiłek może przysługiwać po 90 dniach od rejestracji, chyba że porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Dlatego przy likwidacji stanowiska pracy warto zadbać, aby przyczyna zakończenia zatrudnienia była prawidłowo opisana w wypowiedzeniu, porozumieniu albo świadectwie pracy. Jeżeli przyczyną jest rzeczywista redukcja etatu, reorganizacja lub likwidacja stanowiska, dokumenty powinny to jasno odzwierciedlać.

Jednostronne skrócenie wypowiedzenia przez pracodawcę

Inny skutek ma jednostronne skrócenie okresu wypowiedzenia przez pracodawcę. Zgodnie z art. 36¹ § 1 Kodeksu pracy, jeżeli wypowiedzenie umowy zawartej na czas określony albo nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia najwyżej do 1 miesiąca.

W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym czasie bez pracy do okresu zatrudnienia.

Jeżeli więc pracodawca skróci wypowiedzenie z 3 miesięcy do 1 miesiąca i wypłaci odszkodowanie za pozostałe 2 miesiące, pracownik może zarejestrować się w urzędzie pracy po rozwiązaniu umowy, ale prawo do zasiłku nie będzie przysługiwało od dnia rejestracji. Zasiłek będzie przysługiwał dopiero po upływie okresu, za który wypłacono odszkodowanie.

W sprawach likwidacyjnych warto też odróżnić skrócenie okresu wypowiedzenia od innych roszczeń związanych z zakończeniem zatrudnienia. Szerzej o pokrewnym problemie wyjaśnia materiał: wypłacenie odprawy a likwidacja stanowiska pracy.

Kiedy można dostać zasiłek dla bezrobotnych?

Na gruncie ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Podstawowym warunkiem jest m.in. to, aby w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji osoba łącznie przez co najmniej 365 dni pozostawała w zatrudnieniu albo w innym okresie zaliczanym przez ustawę i osiągała wymagane wynagrodzenie lub podstawę składek.

W przypadku pracownika zatrudnionego przez 9 lat na umowie o pracę ten warunek co do zasady powinien być spełniony, ale urząd pracy każdorazowo ocenia dokumenty: świadectwo pracy, informacje o wynagrodzeniu, składkach oraz sposób rozwiązania umowy.

Jeżeli wypowiedzenie złożył pracodawca z powodu likwidacji stanowiska, a strony tylko ustaliły wcześniejszy termin rozwiązania umowy po wypowiedzeniu, nie powinno to samo w sobie zmieniać trybu zakończenia stosunku pracy. Inaczej należy ocenić sytuację, w której pracownik sam wypowiada umowę albo doprowadza do rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron bez przyczyny objętej ustawowymi wyjątkami.

Likwidacja stanowiska, likwidacja pracodawcy i zmniejszenie zatrudnienia

Likwidacja stanowiska pracy nie zawsze oznacza likwidację całego pracodawcy. Dla pracownika najważniejsze jest to, aby dokumenty wskazywały rzeczywistą przyczynę zakończenia zatrudnienia. Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia posługuje się m.in. pojęciem przyczyn dotyczących zakładu pracy, które obejmują także likwidację stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych.

Jeżeli pracodawca kończy działalność, zamyka punkt sprzedaży albo redukuje zatrudnienie, trzeba ustalić, czy jest to wypowiedzenie z przyczyn niedotyczących pracownika, porozumienie z powodu likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia, czy też rozwiązanie umowy z inicjatywy pracownika. W praktyce podobne problemy pojawiają się także przy temacie: likwidacja sklepu i rozwiązanie umowy o pracę.

Co powinien zrobić pracownik przed podpisaniem dokumentów?

Przed podpisaniem dokumentów warto sprawdzić trzy rzeczy: kto formalnie rozwiązuje umowę, jaka przyczyna zostanie wpisana w dokumencie oraz czy pracownik otrzyma odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia. Te elementy wpływają na ocenę sprawy przez urząd pracy.

• Jeżeli wypowiedzenie składa pracodawca z powodu likwidacji stanowiska, należy zachować wypowiedzenie i późniejsze świadectwo pracy.
• Jeżeli strony ustalają wcześniejszy termin zakończenia umowy, najlepiej wskazać, że jest to ustalenie na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy.
• Jeżeli pracodawca jednostronnie skraca wypowiedzenie na podstawie art. 36¹ Kodeksu pracy, trzeba liczyć się z przesunięciem wypłaty zasiłku o okres objęty odszkodowaniem.
• Jeżeli pracownik sam chce odejść wcześniej, powinien unikać pochopnego wypowiedzenia umowy albo podpisania porozumienia bez opisania przyczyny po stronie zakładu pracy.

FAQ

Czy po 9 latach pracy zawsze mam 3-miesięczne wypowiedzenie?

Tak, jeżeli chodzi o zatrudnienie u tego samego pracodawcy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony albo nieokreślony. Przy stażu wynoszącym co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące.

Czy mogę prosić pracodawcę o wcześniejsze zakończenie wypowiedzenia?

Tak. Po dokonaniu wypowiedzenia strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Warto jednak zapisać, że jest to ustalenie na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy, ponieważ nie zmienia ono trybu rozwiązania umowy.

Czy skrócenie wypowiedzenia przez pracodawcę przesuwa zasiłek?

Tak, jeżeli pracodawca jednostronnie skraca 3-miesięczne wypowiedzenie i wypłaca odszkodowanie za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Zasiłek przysługuje wtedy dopiero po upływie okresu, za który wypłacono odszkodowanie.

Czy porozumienie stron zawsze blokuje zasiłek?

Nie zawsze. Ustawa przewiduje wyjątki, m.in. gdy porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania, upadłości, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przy zwykłym porozumieniu stron zasiłek może jednak przysługiwać dopiero po 90 dniach od rejestracji.

Czy pracownik może sam wypowiedzieć umowę i od razu dostać zasiłek?

Co do zasady nie. Nowe przepisy przewidują negatywną przesłankę dla osoby, która przed rejestracją sama rozwiązała ostatni stosunek pracy za wypowiedzeniem, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek, np. zmiana miejsca zamieszkania albo rozwiązanie umowy w trybie art. 55 Kodeksu pracy.

Czy odprawa z tytułu likwidacji stanowiska wyklucza zasiłek?

Sama odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika nie jest tym samym co odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia. Znaczenie ma jednak rodzaj świadczenia i podstawa jego wypłaty, dlatego urząd pracy ocenia dokumenty w konkretnej sprawie.

Podsumowanie

Pracownik zatrudniony przez 9 lat ma co do zasady 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Może ustalić z pracodawcą wcześniejszy termin rozwiązania umowy po dokonaniu wypowiedzenia, a takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy. Jest to zwykle bezpieczniejsze niż samodzielne wypowiedzenie umowy albo nieprecyzyjne porozumienie stron.

Jeżeli jednak pracodawca jednostronnie skraca okres wypowiedzenia na podstawie art. 36¹ Kodeksu pracy i wypłaca odszkodowanie, zasiłek dla bezrobotnych nie przysługuje od dnia rejestracji, lecz dopiero po upływie okresu, za który wypłacono odszkodowanie. Przy likwidacji stanowiska pracy najważniejsze jest prawidłowe udokumentowanie przyczyny rozwiązania umowy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.

2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia - Dz.U. 2025 poz. 620.

3. Informacje publicznych służb zatrudnienia o zasiłku dla osób bezrobotnych - psz.praca.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.