|
Opublikowane: 30.04.2009
Autor: Tadeusz M. Nycz
Zaległy urlop na żądanie
W artykule omówiono problematykę dotyczącą udzielania zaległego urlopu na żądanie w związku z rozbieżnymi interpretacjami w tym zakresie oraz z potrzebą rozstrzygnięcia tych kwestii w świetle aktualnego stanu prawnego i poprawnych reguł wykładniowych.
Wybrane Opinie Klientów
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Serdecznie dziękuje i pozdrawiam Krzysztof.
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz.
Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Chciałbym podziękować za wyczerpujące informacje. Zakres, sposób i terminowość udzielonych informacji nie pozwalają wystawić innej opinii, jak tylko bardzo, bardzo pozytywną. Zdaję sobie sprawę, że inne możliwości są w trakcie rozmowy na żywo, a inne w kontakcie medialnym. Dziękuję, pozdrawiam i życzę dalszej owocnej i na równie wysokim poziomie działalności (wolałbym jednak za często nie mieć okazji wystawiania Państwu opinii i korzystać z Państwa usług w podobnych tematach, co nie zmienia faktu, że jeśli będę musiał, na pewno skorzystam z nich bez namysłu).
Jeszcze raz pozdrawiam, Kazimierz
Chciałam bardzo podziękować panu Karolowi Jokielowi za wyczerpującą poradę w mojej sprawie. To naprawdę godny polecenia portal. Odpowiedzi są szybkie, tanie i naprawdę proste w odbiorze. Każdy zrozumie polskie prawo, jeśli zwróci się do tego portalu o pomoc :)
Izabela
Odpowiedź niemal błyskawiczna, pełna i wyczerpująca, a jednocześnie napisana prostym i zrozumiałym dla laika językiem. Wielkim plusem jest możliwość bezpłatnego zadawania dodatkowych pytań. Na pewno będę wszystkim polecała ten portal. Dziękuję i pozdrawiam.
Zofia
Porada bardzo rzetelna i wyczerpująca temat. Miałem pewne wątpliwości co do takiej formy. Po otrzymaniu i po przeanalizowaniu odpowiedzi (i to wszystko „czarne na białym” z podstawą prawną) stwierdziłem, że należy częściej korzystać z Waszych usług.
Jacek
Jestem bardzo zadowolona ze współpracy z Waszą firmą, poradę otrzymałam szybko i kompetentnie, dostałam także odpowiedzi na wszystkie dodatkowe pytania. Wasza porada w istotny sposób pomogła mi podjąć ważną życiową decyzję.
Magda
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Mecenasie, pomimo swego kalectwa i znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan uzdolnionym dydaktykiem o wielkiej wiedzy praktycznej – potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. Strona dodana do ulubionych. Eporady24.pl to jest to :-)) Wielkie podziękowania dla wszystkich pracowników.
Wszystkiego dobrego w nowym roku życzy Mietek
Bardzo profesjonalna obsługa i naprawdę fachowe doradztwo. Odpowiedź mi wiele wyjaśniła i dalej będę korzystać z tych usług, bo sprawa, o którą pytałam, nie była prosta, więc wolę, by prowadził tą sprawę specjalista, więc sukces murowany.
Pozdrawiam, Krzysztofa
Jestem wdzięczna za uzyskane informacje. Przede wszystkim odpowiedzi pojawiają się bardzo szybko i nawet w sobotę i w niedzielę informacje przesyłane, co mnie bardzo, bardzo cieszy. Skorzystałem z usług portalu i tego nie żałuję, informacje są przejrzyste. Jestem mądrzejsza, douczona, tylko żeby moja sprawa została pozytywnie rozpatrzona – byłabym happy. Zaryzykowałam i dobrze, że skorzystałam z tego portalu, polecam!!!
Irena
Podziękowanie dla Pana Dariusza Kostyry. Szanowny Panie Dariuszu, chcę podziękować za cierpliwość – pomimo znikomej wiedzy prawniczej udało mi się pojąć sedno sprawy. Jest Pan nadzwyczajnym człowiekiem <<SIŁA SPOKOJU>>. Potrafi Pan na odległość przekazać w prosty sposób to, co ważne. EPORADY24.PL – TO JEST TO. Na pewno skorzystam z Pańskich porad w dalszym postępowaniu. WIELKIE SŁOWA UZNANIA DLA CAŁEGO ZESPOŁU – LUDZI, KTÓRZY ZWIĄZANI SĄ Z PORTALEM EPORADY24.PL.
PS Panie Mirku, tak dalej.
Mietek
Nie będę ukrywał, że taka forma porad prawnych zawsze na początku budzi pewne wątpliwości. Jednak po otrzymaniu odpowiedzi na moje pytania mogę stanowczo stwierdzić, że ta forma daje większe korzyści dla klienta, gdyż po otrzymaniu pytania prawnik ma czas, aby w sposób rzetelny przygotować się do odpowiedzi, a nie zdawkowo odpowiedzieć na pytanie. Przede wszystkim dziękuję Pani Irenie, która była ze mną, a nie przeciwko mnie. Pozdrawiam i do „następnego problemu”.
Radosław
Korzystam drugi raz z usług i ponownie jestem zadowolony. Cena naprawdę niska (sądzę, że gdybym poszedł do prawnika, to zapłaciłbym co najmniej 5 razy więcej). Odpowiedź szczegółowa i rzetelna. Chciałem jeszcze zaznaczyć, że pytanie zadałem w weekend (w sobotę), a w niedzielę otrzymałem odpowiedź.
Krzysztof
Odpowiedź na moje pytanie była wyczerpująca i jasna. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło bardzo szybko. Zaufano mi. Przed otrzymaniem potwierdzenia wpłaty należności na Państwa konto udzielono mi (w ramach kredytu zaufania) odpowiedzi. Już rozreklamowałam Państwa firmę wśród moich znajomych. Jeszcze raz bardzo dziękuję za szybką i bardzo fachową, uprzejmą obsługę.
Z pozdrowieniami, Jolanta
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Na początku miałam pewne obawy do porad udzielanych przez internet. Nie słyszałam nigdy o czymś takim, przypadkowo się natknęłam, szukając czegoś. Zaryzykowałam, nie żałuję, a nawet polecam wszystkim. Podoba mi się możliwość zadawania kolejnych pytań, bo nie wszystko od razu przyjdzie do głowy (u radcy lub adwokata trzeba kolejny raz zapłacić za poradę dotyczącą tej samej sprawy). Tu odpowiedzi na nurtujące mnie pytania dostałam nawet po 5 miesiącach w ramach tej samej opłaty. Z czystym sumieniem polecam jeszcze niezdecydowanym. Ja na pewno będę jeszcze korzystać, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba.
Jola
Dziękuję za bardzo profesjonalną poradę i okazaną cierpliwość. Odpowiedź nadeszła bardzo szybko, a wszelkie niezrozumiałe dla mnie informacje szybko zostały wyjaśnione przy pomocy opcji pytań dodatkowych. Pan Łukasz jest osobą szalenie kompetentną i z pełną odpowiedzialnością mogę polecić jego, jak i sam portal eporady24 innym osobom z rozterkami prawnymi. Gdy zgłosiłam się do prawniczki wcześniej, była zniecierpliwiona moimi „głupimi” pytaniami, a połowy z jej wywodów nie zdołałam zapamiętać. Tutaj mam wszystko na piśmie i mogę powracać do wiadomości, gdy zapomnę, „jak to szło”. Polecam serdecznie – zawsze jest to kontroopinia i do tego poparta przepisami i paragrafami, które przydają się później w sądzie. Polecam i pozdrawiam cały zespół eporady24.
Jolanta
Pierwszy kwartał każdego roku jest okresem istotnym z punktu widzenia stosowania art. 168 Kodeksu pracy. Z tego powodu powracam do problematyki udzielania urlopu zaległego, koncentrując uwagę na zaległym urlopie na żądanie.
Na tle problematyki urlopu na żądanie nagromadziło się już sporo różnych wykładni, niestety większość z nich nie pozostaje w poprawnym związku z normatywną regulacją tej instytucji, lecz oscyluje w sferze polityki urlopowej, tak jak gdyby zamiar ustawodawcy, odzwierciedlony w Kodeksie pracy, dla tych poglądów nie miał większego znaczenia.
Na tle instytucji urlopu na żądanie podstawowy problem sprowadza się do wykładni art. 1672 K.p. w aspekcie pojęcia prawa nabytego przez pracownika. Przepis ten stanowi, że pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym.
Na tle tej regulacji prawnej większość komentatorów uważa, że urlop na żądanie jest powiązany wyłącznie z danym rokiem kalendarzowym, co oznacza, że nie przechodzi na następny rok jako urlop zaległy na żądanie, lecz jako zwykły, zaległy urlop wypoczynkowy.
Na uzasadnienie tej tezy podaje się zwykle, że ustawodawca uprawnił pracownika do korzystania z 4 dni na żądanie w każdym roku kalendarzowym, wobec tego, jeśli np. pracownik nie wykorzystał w 2008 r. 4 dni urlopu na żądanie, to te 4 dni nie mogą przechodzić na następny rok jako urlop na żądanie, gdyż w tych warunkach pracownik miałby w 2009 r. prawo do 8 dni na żądanie, a przecież ustawodawca wyraźnie ogranicza ich liczbę do 4 w skali każdego roku kalendarzowego.
Ten sposób rozumowania w świetle samego art. 1672 K.p. byłby ewentualnie możliwy do utrzymania przy próbie wykładni, gdyby nie treść art. 168 K.p., która wyraźnie wyłącza spod obowiązku udzielenia urlopu zaległego urlop zaległy o charakterze na żądanie.
Chcąc poprawnie rozwiązać ten problem, trzeba postawić pytanie, po co ustawodawca w art. 168 K.p. wyłączył urlop na żądanie? Niektórzy komentatorzy, jakby wbrew oczywistej logice, twierdzą, że po to wyłączył, gdyż urlop ten w następnym roku kalendarzowym traci swój charakter urlopu na żądanie i jest zwykłym urlopem zaległym.
Logika takiego rozumowania jest całkowicie błędna. Gdyby ustawodawcy o to chodziło, wówczas nie wyłączałby urlopu na żądanie w treści art. 168 K.p., bo niby po co? Jeżeli urlop ten traci swój byt „na żądanie” z upływem danego roku kalendarzowego i staje się w następnym roku zwykłym urlopem zaległym, to logiczne jest, że powinien być wykorzystany do końca pierwszego kwartału następnego roku.
Skoro ma to być zwykły urlop zaległy, to powinien zostać udzielony na ogólnych zasadach, gdyż nie ma już w tym następnym roku kalendarzowym przymiotu odróżniającego go od zwykłego urlopu wypoczynkowego o charakterze zaległym.
Natomiast sens zapisu art. 168 K.p. uwidacznia się wówczas, gdy postawimy tezę, że owo wyłączenie następuje dlatego, iż urlop na żądanie nie traci swego charakteru i w następnym roku kalendarzowym może być wykorzystany jako urlop zaległy na żądanie.
W konsekwencji, skoro pracownik ma prawo wykorzystać ów zaległy urlop na żądanie i decydować o dacie jego wykorzystania, to w odróżnieniu od zwykłego urlopu zaległego, ustawodawca uznał za stosowne wyłączyć go spod reżymu art. 168 K.p.
Nie ulega kwestii, że zapis art. 1672 K.p. nadaje pracownikowi określone prawa. Skoro instytucja „na żądanie” dotyczy urlopu wypoczynkowego, a nie zwolnienia okolicznościowego, takiego jak wskazane w art. 188 K.p., to na ogólnych zasadach kodeksowych, automatycznie uprawnienie to nie może wygasnąć z końcem roku kalendarzowego, lecz przechodzi na rok następny.
Urlop wypoczynkowy nabyty i niewykorzystany w danym roku kalendarzowym nie traci swego charakteru, czy też rozmiaru i w całości przechodzi na rok następny jako urlop zaległy. Skoro instytucja „na żądanie” rządzi się prawami urlopu wypoczynkowego, to oznacza, że niewykorzystany w danym roku kalendarzowym urlop na żądanie musi przechodzić na następny rok kalendarzowy jako prawo pracownicze nabyte.
Można byłoby pracownika pozbawić tego prawa tylko poprzez wyraźny zapis w Kodeksie pracy. Mam tu na myśli takie ograniczenie, czy pozbawienie uprawnień, jakie niegdyś istniało w związku z porzuceniem pracy lub zwolnieniem dyscyplinarnym, kiedy to pracownik tracił prawo do urlopu za rok, w którym nastąpiło ustanie stosunku pracy, czyli tracił prawo do uprawnienia już wcześniej nabytego.
Jak wiadomo, w Kodeksie pracy, de lege lata (w świetle prawa obowiązującego) takiego zapisu względem instytucji urlopu na żądanie nie ma, wobec tego pracownik nie może być pozbawiony raz nabytego prawa do urlopu na żądanie i dlatego stoję na stanowisku, że niewykorzystany urlop na żądanie w danym roku kalendarzowym przechodzi na następny rok jako zaległy urlop na żądanie, który może być wykorzystany do końca następnego roku kalendarzowego, a w zasadzie do momentu przedawnienia roszczenia o ten urlop.
Ten zaległy urlop na żądanie jest oczywiście związany z danym pracodawcą, toteż w razie ustania stosunku pracy przekształca się w prawo do ekwiwalentu urlopowego i tym samym pracownik traci już możliwość skorzystania z tego zaległego urlopu o przymiocie na żądanie.
Zaległy urlop na żądanie nie podlega w ogóle zasadom udzielania zaległości urlopowych, o których mowa w art. 168 K.p., ponieważ dochodziłoby do kolizji uprawnienia stanowczego leżącego po stronie pracownika i obowiązku pracodawcy udzielenia tego urlopu do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego. Te zależności uprawnieniowo-zobowiązaniowe legły u podstaw wyłączenia urlopu na żądanie z reżymu art. 168 K.p.
Kierując się powyższymi względami, znajdującymi normatywne oparcie zarówno w treści art. 1672 jak i w art. 168 K.p., nie można poprawnie dojść do odmiennego poglądu wykładniowego. W szczególności bezzasadne są twierdzenia o tym, iż z gramatycznej treści art. 1672 K.p. wynika, że ustawodawca nadaje pracownikowi prawo jedynie do 4 dni urlopu na żądanie w każdym roku kalendarzowym i dlatego urlop na żądanie nie może przechodzić na następny rok kalendarzowy.
Aby zaprzeczyć prawdziwości tej tezy wystarczy sięgnąć do wykładni porównawczej na tle treści art. 1672 i art. 1553 § 2 K.p. W art. 1672 liczba 4 oznacza wymiar przysługującego pracownikowi w każdym roku kalendarzowym urlopu na żądanie.
W art. 1553 § 2 K.p. ustawodawca stwierdza, że należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym urlop wypoczynkowy nie może przekroczyć wymiaru wynikającego z art. 154 § 1 i 2 K.p.
Oznacza to, jak widać w obu przepisach, ograniczenie wymiaru urlopu wypoczynkowego do pewnej liczbowej wielkości. Z faktu tego nie wynika jednak pozbawienie pracownika czy to prawa do zwykłego urlopu, czy to prawa do urlopu na żądanie – w razie ich niewykorzystania w danym roku kalendarzowym.
W obu bowiem przypadkach, w sposób jednakowy niewykorzystany urlop wypoczynkowy przechodzi na następny rok kalendarzowy odpowiednio: jako urlop podstawowy lub jako urlop na żądanie.
Ze wskazanej wykładni porównawczej trudno wywodzić odmienny pogląd względem urlopu podstawowego, a inny względem urlopu na żądanie, gdyż brakuje ku temu jakiegokolwiek umocowania normatywnego, czy też przesłanki w sferze wykładni systemowej.
W rezultacie właściwie stosowanych zasad względem zaległego urlopu na żądanie pracownik, który nie wykorzystał tego urlopu, może w sumie zebrać 12 dni urlopu na żądanie. Wynika to stąd, że momentem wymagalności tego urlopu jest zawsze dzień 31 grudnia danego roku kalendarzowego.
Jak wiadomo, moment wymagalności roszczenia o urlop podstawowy zasadniczo występuje w dniu 31 marca następnego roku kalendarzowego, właśnie ze względu na treść art. 168 K.p. Niewykorzystanie podstawowego urlopu wypoczynkowego może bowiem wynikać z przyczyn leżących zarówno po stronie pracownika jak i pracodawcy i dlatego wskazany przepis jest swoistego rodzaju wentylem bezpieczeństwa przesuwającym w czasie moment udzielenia tego urlopu, na wypadek zaistnienia okoliczności wskazanych, w szczególności w art. 164 K.p.
Biorąc pod uwagę, że przepis art. 168 K.p. nie dotyczy urlopu na żądanie, którego realizacja zależy wyłącznie od woli pracownika, nie ma podstaw ku temu, aby dochodziło do przesunięcia w czasie terminu wymagalności tego urlopu i dlatego upływa on z końcem danego roku kalendarzowego, w stosunku do urlopu na żądanie przysługującego za ten rok.
W opisanym stanie prawnym pracownik może posiadać łącznie z bieżącym urlopem na żądanie jedynie takie zaległe urlopy za dwa lata, czyli w sumie 12 dni urlopu na żądanie. Większy wymiar tego urlopu jest zasadniczo niemożliwy, gdyż świadczenie to podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 291 § 1 K.p., czyli z upływem trzech lat, licząc od dnia wymagalności roszczenia.
poleć artykuł znajomemu  wersja do druku 
|
