• Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Czy dyrektor poradni pedagogicznej niebędący nauczycielem może zostać postawiony przed komisją dyscyplinarną dla nauczycieli przy wojewodzie? Osoba z wykształceniem wyższym, która nigdy nie była nauczycielem, została zatrudniona na podstawie umowy o pracę z Kodeksu pracy. Obecnie zostało wszczęte przeciwko niej postępowanie wyjaśniające przez rzecznika dyscyplinarnego przy wojewodzie. Czy jest to możliwe i prawnie dopuszczalne?
Podstawą prawną do udzielenia odpowiedzi na pytanie jest ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r., poz. 984; zwanej w dalszej w skrócie „KN”). Zgodnie z art. 75 ust. 1 KN – nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6. Zakres podmiotowy stosowania komentowanej regulacji prawnej określony został przez odwołanie się do pojęcia nauczyciela, co stanowi, że odpowiedzialności przewidzianej w rozdziale 10 podlegają nauczyciele zatrudnieni w: publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie Prawa oświatowego; okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich; publicznych kolegiach pracowników służb społecznych; publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego; przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach oraz placówkach doskonalenia nauczycieli działających na podstawie Prawa oświatowego oraz szkołach niepublicznych i niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych; publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego.
Natomiast zgodnie z art. 77 Karty Nauczyciela – w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają komisje dyscyplinarne:
1)w pierwszej instancji:
a) komisja dyscyplinarna przy wojewodzie właściwa dla nauczycieli wszystkich szkół funkcjonujących na terenie województwa,
b) komisja dyscyplinarna przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania właściwa dla nauczycieli, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a;
2) w drugiej instancji:
a)odwoławcza komisja dyscyplinarna przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania,
b) odwoławcza komisja dyscyplinarna przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Brzmienie przepisów nie budzi wątpliwości, że odpowiedzialności dyscyplinarnej przed komisja dyscyplinarną przy wojewodzie podlega tylko osoba zatrudniona na stanowisku nauczyciela. Zatem w opisanym przypadku, jeżeli postępowanie wyjaśniające jest prowadzone, należy złożyć wniosek do Komisji Dyscyplinarnej o umorzenie postępowania.
Dyrektor z doświadczeniem w administracji, ale bez statusu nauczyciela
Pani Anna, z wykształceniem wyższym z zakresu psychologii i wieloletnim doświadczeniem w administracji oświatowej, została powołana na stanowisko dyrektora poradni pedagogicznej. Nigdy nie pracowała jako nauczyciel i została zatrudniona na podstawie Kodeksu pracy. W wyniku anonimowej skargi dotyczącej jej decyzji organizacyjnych, rzecznik dyscyplinarny przy wojewodzie wszczął wobec niej postępowanie dyscyplinarne. Komisja dyscyplinarna ostatecznie stwierdziła, że nie podlega ona jurysdykcji przewidzianej dla nauczycieli, ponieważ nie posiada statusu nauczyciela.
Zatrudnienie na stanowisku kierowniczym w poradni przez osobę spoza oświaty
Pan Marek, menedżer z doświadczeniem w zarządzaniu projektami, został zatrudniony na stanowisko dyrektora poradni pedagogicznej. Został oskarżony o uchybienia w zarządzaniu budżetem placówki. Rzecznik dyscyplinarny przy wojewodzie uznał, że pan Marek nie podlega Kodeksowi Nauczyciela, a jego odpowiedzialność dyscyplinarna może być egzekwowana wyłącznie na zasadach określonych w Kodeksie pracy, a nie przed komisją dyscyplinarną.
Próba pociągnięcia do odpowiedzialności dyrektora za uchybienia w obowiązkach
Pani Katarzyna, zatrudniona jako dyrektor poradni pedagogicznej, nigdy nie pracowała jako nauczyciel, ale posiada wykształcenie pedagogiczne. Po konflikcie z zespołem jeden z pracowników złożył skargę do rzecznika dyscyplinarnego przy wojewodzie. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że pani Katarzyna nie spełnia kryteriów formalnych, by podlegać odpowiedzialności przed komisją dyscyplinarną dla nauczycieli, co skutkowało umorzeniem sprawy.
Osoba pełniąca funkcję dyrektora poradni pedagogicznej, która nie jest nauczycielem, nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej przed komisją dyscyplinarną przy wojewodzie. Odpowiedzialność ta dotyczy wyłącznie nauczycieli zatrudnionych na podstawie Karty Nauczyciela. W przypadku postępowania wyjaśniającego wobec takiej osoby należy złożyć wniosek o umorzenie, powołując się na brak podstaw prawnych do jej rozpatrzenia przez komisję.
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach związanych z odpowiedzialnością dyscyplinarną lub innymi kwestiami prawnymi? Opisz swój problem w formularzu pod artykułem, a my przygotujemy dla Ciebie odpowiednie rozwiązanie!
1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy